Geschiedenis · Jan Merkelbach Collectie

Aanvankelijk zijn in de 14e eeuw in het Lieshoutse eerst broederschappen actief geweest, die zich in de 15e eeuw van lieverlee omvormden tot schuttersgilde. Sommige beëindigden zelfstandig hun bestaan of gingen een fusie aan met één van de andere Lieshoutse gilde. Bekend zijn:

Door de diverse fusies gingen de gildeattributen ook van het éne gilde over naar het andere, zodat na de overgang van het Sint-Barbaragilde naar het Sint-Servatiusgilde, datgene wat nog resteerde, eigendom werd van het Sint-Servatiusgilde. Deze gildezaken uit vervlogen tijden vormen heden ten dage tezamen de zo genoemde ‘Jan Merkelbach Collectie’
De collectie omvat het bewaard gebleven deel van de gildeattributen zoals deze destijds in 1930 zijn opgekocht door Jan Merkelbach, de toenmalige president (hoofdman) van het Sint-Servatiusgilde. Met de opbrengst werden de te hoog opgelopen kosten van een uitbundig gevierd Vrij Gildefeest betaald, waardoor een dreigend faillissement van het gilde kon worden voorkomen. Hij heeft de gildeattributen tijdens en na de oorlogsjaren zorgvuldig bewaard tot aan z’n dood in 1966, daarna hebben zijn kinderen Gerard en Mien deze zorg overgenomen.
Na de reactivering van het gilde in 1980 zijn meerdere pogingen ondernomen om de verzameling weer deel te laten uitmaken van de eigen attributen en zilverschat, totdat in 2007 een goede modus voor overdracht werd gevonden en op 14 april de verzameling, onder de naam ‘Jan Merkelbach Collectie’, door de heer en mevrouw Merkelbach (Gerard en Mien) geschonken en onder voorwaarden aan het Sint-Servatiusgilde is overgedragen. Het gilde is hierdoor eigenaar van de collectie geworden, maar het gebruik- en beheersrecht is ondergebracht in een stichting genaamd ‘Stichting Beheer Jan Merkelbach Collectie’ teneinde de gestelde voorwaarden, zoals toegankelijkheid voor de Lieshoutse gemeenschap, te waarborgen.